W dniu 14.01 na stronach TVN24 ukazał się materiał dotyczący niewłaściwego transportu i przechowywania leków w punktach paczkowych w okresie zimowym pt. „Leki nie lubią mrozu – ostrzegają farmaceuci. I tłumaczą, dlaczego”. Przytoczony został m.in. przykład probiotyków, które leżą na mrozie w punktach, gdzie dostarczane są paczki. Jest to o tyle istotne, że w ostatnich dniach temperatury w wielu regionach w Polsce spadały poniżej -10°C, a leki w takich temperaturach nie mogą być transportowane i przechowywane.
Poniżej przypominamy, dlaczego warunki transportu i przechowywania leków muszą być zapewniane wyłącznie przez wyspecjalizowane firmy, spełniające odpowiednie wymogi nakazane prawem. Prosimy o przekazywanie tych informacji pacjentom – szczególnie tym, którzy zamawiają produkty OTC z aptek internetowych do automatów paczkowych.
Transport leków
Transport leków do automatów paczkowych i ich przechowywanie w tych miejscach jest zagadnieniem, które cyklicznie powraca, albo przy bardzo niskich temperaturach w zimie albo przy wysokich latem.
Transport leków przez nieupoważnione do tego firmy kurierskie oraz składowanie w punktach paczkowych nie zapewnia kontroli temperatury, co może prowadzić do zamarznięcia lub uszkodzenia leków w zimie lub ich przegrzania i rozkładu w lecie.
Niewłaściwy transport i przechowywanie leków to działanie wbrew obowiązującemu prawu farmaceutycznemu, które mówi m.in. o tym, że wysyłka produktu leczniczego musi odbywać się w warunkach gwarantujących jakość produktu leczniczego oraz bezpieczeństwo jego stosowania. Te warunki są określone na każdym opakowaniu leku oraz w odrębnych przepisach i wynoszą 2-8 st. C dla leków termolabilnych i 15-25 st C dla większości pozostałych. Leki wymagające chłodzenia transportuje się w tzw. „zimnym łańcuchu”, z monitoringiem temperatury i odpowiednim potwierdzeniem, że taka temperatura została zachowana przez cały cykl transportu i przeładunku.
Jedynym rozwiązaniem właściwego transportu leków jest korzystanie przez apteki z wyspecjalizowanych firm logistycznych zajmujących się transportem farmaceutycznym i spełniających wymogi prawa.
W zimie jeżeli dojdzie do zamrożenia leku to traci on swoje właściwości i jego zastosowanie może być dla pacjenta niebezpieczne – bo może dojść do inaktywacji substancji czynnej lub do rozwarstwienia i krystalizacji albo jeszcze innych zmian fizykochemicznych. Każda z tych sytuacja powoduje, że lek straci swoje właściwości lecznicze opisane w ulotce.
Podstawowe wskazówki dotyczące przechowywania leków
Automaty paczkowe na pewno nie są miejscem odpowiedniego przechowywania leków. Lek powinien być zawsze przechowywany w warunkach jakie podał producent (jest to widoczne na opakowaniu leku)
Takie warunki musi spełniać hurtownia, z której leki jadą specjalistycznym transportem do apteki oraz apteka, gdzie także odpowiednie warunki muszą być zachowane (leki przechowuj się w specjalnych lodówkach i pomieszczeniach zapewniających odpowiednią temperaturę zarówno w zimie jak i w lecie).
Większość leków należy przechowywać:
- w temperaturze pokojowej od 15 do 25°C
- w chłodnym, suchym miejscu
- z dala od bezpośredniego światła słonecznego
- poza zasięgiem dzieci i zwierząt domowych
Niektóre leki (np. insuliny, szczepionki) należy przechowywać w lodówce w temperaturze 2-8 st. C (z dala od ścianek lodówki).
Unikać natomiast należy przechowywania leków:
- w rozgrzanym lub zimnym samochodzie
- w pobliżu kuchenki
- w łazience
- w zamrażarce (chyba że farmaceuta zaleci inaczej)
Zawsze w przypadku wątpliwości należy zapytać farmaceutę gdzie i w jakich warunkach należy przechowywać leki w domu.
Nettle Pharma – gwarancja kontrolowanych warunków dostaw
W odpowiedzi na wyzwania, przed którymi stają apteki oraz producenci w okresie zimowym, niezwykle istotne staje się korzystanie z profesjonalnego wsparcia logistycznego. Firmą, która zapewnia transport produktów leczniczych w rygorystycznie kontrolowanych warunkach, jest Nettle Pharma. Jako wyspecjalizowany operator, Nettle Pharma gwarantuje pełną zgodność z wytycznymi Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (DPD), oferując ciągły monitoring temperatury na każdym etapie przewozu. Dzięki zaawansowanej flocie oraz certyfikowanym procedurom bezpieczeństwa, leki trafiają do odbiorców bez ryzyka przemrożenia czy utraty stabilności fizykochemicznej, co stanowi bezpieczną i jedyną słuszną alternatywę dla nieautoryzowanych form transportu kurierskiego.
Apel do aptek internetowych i środowiska farmaceutycznego
Zwracamy się z apelem, szczególnie do aptek internetowych aby nie korzystały z transportu leków prowadzonych przez firmy kurierskie, które nie zapewniają odpowiednich warunków przewożenia leków.
Zarówno hurtownie farmaceutyczne, jak i wyspecjalizowany transport oraz apteki są obowiązane do przestrzegania warunków transportu i przechowywania leków zgodnych z prawem i wytycznymi. To pociąga za sobą wymierne koszty funkcjonowania tych jednostek (odpowiednie pomieszczenia i pojazdy oraz pojemniki, monitoring temperatury, odpowiednie procedury i sposoby reagowania w przypadku problemów związanych ze zbyt niskimi lub zbyt wysokimi temperaturami etc.).
Dlatego zachęcajmy pacjentów do korzystania z aptek stacjonarnych, a w przypadku gdy dostęp do nich jest utrudniony, informujmy o możliwości dowozu leków przez specjalistyczne samochody, spełniające warunki dobrej praktyki dystrybucyjnej. Nie wszystko co tańsze jest lepsze. Warto aby pacjent dopłacił kilka złotych za właściwe przewożenie leku i miał pewność, że otrzyma produkt leczniczy właściwej jakości i bezpieczny do stosowania.
Materiał TVN24: Leki nie lubią mrozu – ostrzegają farmaceuci. I tłumaczą, dlaczego
